Saltarello – skoczny taniec ludowy z okolic Naples we Włoszech. Tańczony w parach. Pochodzi z pierwszej połowy XIVw, pierwszy raz wspomniany w manuskrypcie z 1390r. Z czasem stał się tańcem dworskim. Znany również jako Alta Danza w Hiszpanii, Pas de Brabant we Francji i Quadernaria w Niemczech.

Słoma – lub Słoma-siano, taniec bretoński Branle De Champaigne tańczony w kole a kończony korowodem. Pochodzenie może być datowane na wczesne średniowiecze, jednak kroki ewoluowały, przyjmując formę bardziej dworską. W Polsce spopularyzowany dzięki nagraniom grupy Open Folk (płyta "Branle" z 1995r). Nazwa podobno jest mylna, bo powstała od przezwiska jednego z muzyków - Jerzego "Słomy" Słomińskiego.


Motyle – lub Motylki, starofrancuski taniec, będący przodkiem późniejszego dworskiego allemande. Tańczone są dwie wersje: wolna i szybka. Sama melodia znana jest z 4tej płyty zespołu Open Folk z 1993r. Na płycie tytuły utworów są cytatami z poematów, a ten opatrzony jest takim: "Podniosły Się Wnet Głosy Pogodnej Radości. Drżące Harfy Dzwoniły Weselem. Dokoła Zastawiono Ucztę, Na Uciesze Noc Upływała. Trzy Dni Radowaliśmy Się Nad Pobitymi I Zwoływaliśmy Jastrzębie Z Niebios. Przybyły One Od Wszystkich Wiatrów Na Ucztę Nad Wrogami."



Praczki – taniec bretoński typu branle. Znany także pod nazwami Washerwoman’s Branle i Branle des Lavandières. Opis kroków i neumy z melodią pochodzą z traktatu "Orchésographie" (1589r.) autorstwa teoretyka tańca, pana Thoinota Arbeau. Charakterystyczny jest flirt między parami tancerzy, gdzie panowie grożą paniom palcem a panie stoją z rękami na biodrach. W Polsce zyskał popularność dzięki nagraniu zespołu Open Folk z 1995r. Żródło

Taniec Węgierski – wykonywany przez inne zespoły pod różnymi tytułami (np. Hungarian dance). Tak naprawdę jest to bretoński taniec Kost Ar C'hoat z rodzaju ludowych tańców w kręgu. Skąd zmyłka w nazwie? Jeszcze nie wiemy.

Belgijski – cover utworu t’Smidje (Kowal) z 1998r, wykonywanego przez współczesny belgijski zespół Laïs. Tekst to śpiewana w języku niderlandzkim historia kowala niezadowolonego ze swojego małżeństwa. Jednak w różnych środowiskach melodia rozpowszechniona jest jako tzw. Belgijka czyTaniec Belgijski. Ten z kolei swoje kroki zapożyczył od tańca znanego w Francji jako Chapelloise a w Skandynawii jako Aleman's marsj.

Drumul Draculi – w wolnym tłumaczeniu Ścieżka diabła. Taniec znany na terenach Mołdawii, Rumunii (Друмул Дракули) i Węgier (Ördög útja). Pochodzi właśnie od mniejszości Węgierskiej mieszkającej na terenie Mołdawii.

Maltańslki – czyli Branle Maltese lub Marazula. Taniec z rodzaju branle, tańczony w kole. Według francuskiego teoretyka tańca, Thoinota Arbeau (1519-1595), został stworzony na Malcie na okazję dworskiej maskarady. Z czasem rozpowszechnił się na terenie Francji. Według opisu przy każdym powtórzeniu kroków tancerze przyjmowali inny wyraz twarzy, wykonywali inne gesty. Żródło

Kender - prawdopodobnie kroki pochodzą z czasów początku ruchu rekonstrukcji historycznej w Polsce i zostały stworzone na podstawie innych tańców przez grupę tańczącą z zamku Bolków. Sama melodia to autorska kompozycja Karola Krusia, została rozpropagowana dzięki nagraniu z repertuaru grupy White Garden z 1998r. Tytuł "Kender" pochodzi od pseudonimu jednej z rekonstruktorek. Muzyka: Karol Kruś

Specknerin - inaczej Nonesuch, melodia wywodząca się z terenów Anglii. Pierwszy zapis nut i figur tanecznych pochodzi z 1651r z traktatu John'a Playforda p.t. "The English Dancing Master". Choreografia obecnie widywana na pokazach historycznych, zostala stworzona w Niemczech w latach 70 XXw. Traktat

Taniec niedźwiedzi - w zależności od regionu, może nosić różne nazwy, Branse de L'ours, Polka de L'ours, Pòlca der ós, l’Orso Balù (Francja), Berendanz, Berenbranle, Bärentanz (Niemcy), Berenbranle (Niderlandy), Il balli del Urso, Danza del Oso, Danza’l Osu (Włochy), Dança da Ursa (Portugalia)... Podobnie różne są teorie na temat jego pochodzenia (wymieniając od najbardziej nam hmm pasującej):
A) melodia to pozostałość po średniowicznych niedźwiednikach, którzy między IX a XIII w szkolili do tańca Pirenejskie niedżwiedzie i występowali z nimi na targach Francuskich miast. Ewentualnie po kuglarzach, którzy tańczyli w przebraniach niedźwiedzi, śpiewając tekst o niedźwiedziu w języku oksytańskim.
B) jest to XIX-wieczny taniec ludowy z Bretonii / Flamandii / Szampanii / Pirenejów / Prowansji / Asturii / Kornwalii...
C) jest to czyjś autorski wymysł muzyczny z lat 60'. Przykładowo - nagranie z 1972r z zacytowaniem tej melodii link
D) jest to taniec pochodący z Polski / Czech / Rosji, który do Francji przeniósł się w latach 60' wraz z falą zainteresowania kulturą wschodniej Europy. A może nawet związany pogańskimi obrzędami dotyczącymi wiosennego przesilenia, gdzie niedźwiedź jest symbolem odchodzącej zimy.
Jakakolwiek jest prawda, dziś Taniec niedźwiedzi wraz z zestawem kroków, przeniósł się na grunt imprez balfolkowych i średniowiecznych a my nie będziemy temu przeszkadzać... a wręcz przeciwnie.


Nakon – rapsod żałobny o postaci historycznej znanej z kronik Ibrahima ibn Jakuba. Nakon to władca grodu Garad i plemienia pomorskiego plemienia Słowian zwanych Obodrytami. Zmarł ok. 966 prowadząc powstanie przeciwko władzy Sasów. Słowa pieśni dopisaliśmy inspirując się powieścią Anny Świrszczyńskiej „Arkona – gród Świętowita” wydanej w 1978r.



Wieczny ogień – (Piosenka Jaskra lub Zapachniało powiewem jesieni) ballada z tekstem autorstwa Andrzeja Sapkowskiego i muzyką Grzegorza Ciechowskiego. Utwór znany z opowiadania „Wieczny ogień” pochodzącego z sagi „Miecz przeznaczenia” z 1994r oraz filmu „Wiedźmin” z 2001r. W filmie utwór wykonany przez Zbigniewa Zamachowskiego odgrywającego postać barda Jaskra.


Pada deszczyk – tradycyjna pieśń ludowa ok. XVII w prawdopodobnie z okolic miejscowości Rakowicze (pow. Augustowski) tuż przy granicy z Białorusią. Naleciałością zza wschodniej granicy jest wielogłos. W IV części "Dziadów" (1822) Mickiewicza, pojawia się dwuwiersz wyjęty z tekstu piosenki: "Kto miłości nie zna, ten żyje szczęśliwy, i noc ma spokojną, i dzień nietęskliwy". Śpiewany jest przez Pustelnika Gustawa z przypisem "pieśń gminna". Co ciekawe ten dwuwiersz występuje w wielu innych pieśniach - pełna geneza znajduje się tutaj.

Lipka – ludowa pieśń znana na terenie Polski, Czech, Moraw, Słowacji i Rusi. Polski tekst pieśni pochodzi z Kobylina w Wielkopolsce, ale jego warianty różnią się w zależności od regionu. Pierwsze wzmianki o tym utworze pochodzą z XVIw.

In Taberna – pochodzi ze spisanego przez zakonników w ok 1230r zbioru Carmina Burana (Codex Buranus / Pieśni z Buren). Manuskrypt zawierający 254 wiersze i pieśni, odnaleziono w 1803r w niemieckim opactwie. Spisane zostały w języku staroniemieckim, starofrancuskim. Wybrany utwór hmm… biesiadny In Taberna quando sumus (Pochwała karczmy), przetłumaczyliśmy na język polski.



Bitwa – cover utworu wykonywanego przez białoruski zespół muzyki dawnej Stary Olsa (Стары Ольса). W oryginale utwór Arsanskaja bitva (Аршанская Бітва) jest przetłumaczonym z języka polskiego na białoruski wierszowanym tekstem dotyczącym wydarzeń z 1514r, czyli bitwy sił Polsko-Litewskich przeciw Moskalom. Opis pochodzi z Kronika polska, litewska, zmudzka i wszystkiéj Rusi autorstwa Macieja Stryjkowskiego z 1582r. W naszej wersji utwór uczyniliśmy uniwersalną pieśnią o średniowiecznej bitwie.

Koło Jana – pieśń na okazję święta Nocy Kupały. Wykorzystaliśmy jeden z najstarszych znanych tekstów utworów ludowych - Pieśń sobótkowa znad Narwii. Właściwie fragment, gdyż oryginał jest zlepkiem kilku motywów tekstowych.

Herr Mannelig – średniowieczna szwedzka ballada z XIw, opowiadająca historię górskiej trollicy, pragnącej zostać człowiekiem. Wierzy ona, że stanie się tak, jeśli zostanie żoną rycerza Manneliga. Ofiarowuje mu wspaniałe dary – konie, miecz, młyn, pierścienie , lecz on odmawia. Istnieje wiele wersji tej ballady opartych na tej właśnie historii. Pokusiliśmy się o własne tłumaczenie tekstu.

Helvegen – (Droga do Hel) cover popularnego norweskiego zespołu Wardruna, znanago m.in. z muzyki do serialu The Vikings. Utwór opowiada o śmierci, zawiera cytaty z Eddy poetyckiej Hávamál (Pieśń Najwyższego), mającej rodowód w X-wiecznej Skandynawii. Muzyka: Einar Kvitrafn Selvik z płyty "Runaljod - Yggdrasil" (2013r).

Wilcza zamieć – (Pieśń Priscilli) ballada miłosna pochodza z gry Wiedźmin 3: Dziki Gon (2015r). Po sukcesie gry, utwór bardzo chętnie i powszechnie coverowany na różne języki i style muzyczne. Słowa: Aleksandra Motyka, muzyka: Marcin Przybyłowicz.

Oj, siadaj, siadaj - obrzędowa pieśń weselna, która śpiewana była w czasie przenosin - wyjazdu panny młodej z domu rodziców do domu pana młodego. Sama panna młoda pozostawała w milczeniu, żegnając się z domem i rodziną. Istnieje wiele wariantów pieśni pochodzących głównie z północno-wschodniej części Polski. Opisane zostały przez Oskara Kolberga a najstarsze nagranie audio sięga 1955r. W wydanej w 1888r powieści "Nad Niemnem", Eliza Orzeszkowa cytuje tą pieśń w scenie ślubu Cecylii.

Villeman og Manghild - średniowieczna ballada z rodzaju Harpens Kraft pochodząca ze Skandynawii - Norwegii, Szwecji ("Gudmund og Signeliti“), Danii, Islandii ("Gautakvæði". Najwcześniejszy z kilkuset wariantów tekstu, pochodzi z Duńskiego manuskryptu z 1583r. Tekst opowiada o bohaterze grającym na złotej harfie i jego narzeczonej Manghild porwanej przez Trolla / utopca. Wykorzystaliśmy fragment tej opowiesci, który przetłumaczyliśmy na język Polski. Więcej

Zoriuszka - (Ой, зоря ты, зорюшка) wielogłosowa pieśń rosyjska ropropagowana przez zespół Piesnochorki (Песнохорки) z miasta Barnauł (Барнаул) w regionie Autajskim, który to w latach 80' spisał melodię od śpiewaczek z wsi Sibiryachikha (Сибирячиха) w regionie Nowosybirskim. W swoich początkach (XVIIw?) była to pieśń weselna śpiewana rano w dniu ślubu. Wykonywały ją młode kobiety tańczące w korowodzie. Oryginał ma 18 zwrotek przerywanych charakterystycznym dla rosyjskiej tradycji zaśpiewem luli-luli. Występujące popularne imiona prawdopodobnie były podmieniane na okazję ślubu konkretnej pary. Treść jest pełna symboliki związanej z przekraczaniem stanu pańieńskiego. Jednocześnie odchodzi stary i wstaje nowy dzień a para przechodzi po kładce nad wodą. Równocześnie można interpretować to jako wiosenną pieśń obrzedową, kiedy podczas przesilenia wiosennego Jaryło pojmuje Marzannę i prowadzi ją przez zaświaty. Zródło1 Żródło 2
Zoriuszkę połączyliśmy z Repasseado - melodią tańca portugalskiego.





Skalmeje
– cover duńskiego zespołu muzyki dawnej Krauka. Utwór zaczerpnął tytuł od nazwy instrumentu dętego podobnego do szałamai.



Memento – akustyczny cover szwajcarskiego zespołu folk-metalowego Eluveitie z albumu „Evocation I -The Arcane Dominion” (2009r). Zespół wykonuje utwory w języku Gaulish, z którego też zaczerpnęli swoją nazwę pochodzącą od celtyckiego plemienia Helvetian. Muzyka: Päde Kistler, Efrén López.

Last of the Wilds – akustyczny cover fińskiego zespołu symphonic-metalowego Nightwish z albumu “Dark Passion Play” (2007r). Istnieje wersja instrumentalna oraz z fińskimi słowami (Erämaan viimeinen), opowiadająca o tęsknocie za pierwotnym krajobrazem przyrody. Muzyka: Toumas Holopainen.

  • Kupalinka
  • Pieśń wojów Bolesława Chrobrego
  • Ai Vis Lo Lop

    Jeżeli ktoś z Was może uzupełnić naszą wiedzę na temat pochodzenia wykonywanych utworów, będziemy wdzięczni za kontakt i naprostowania.
    Opublikowane utwory dostępne są na licencji CC BY-NC 4.0
    Licencja Creative Commons

  • TELEFON:
    +48 886-257-281
    E-MAIL:

    dziwoludy@gmail.com
    FANPAGE:
    facebook.com/Dziwoludy
    YOU TUBE:
    youtube.com/Dziwoludy
    DEMO:
    soundcloud.com/Dziwoludy
    INSTAGRAM:
    instagram.com/Dziwoludy



     

    Projekt: DigitalArtist.pl